دوشنبه ۰۱ مرداد ۱۴۰۳
۱۵:۳۰ - ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ کد خبر: ۱۴۰۳۰۲۱۴۸۹
اخبار خواندنی ها و دیدنی ها

جانورانی که باور نمی‌کنید «شیر» داشته باشند

هر چقدر که جانورشناسان به کاوش در حیات زمین ادامه می‌دهند، همچنان به موجودات غیرمنتظره‌ای برمی‌خورند که «شیر» تولید می‌کنند؛ موجوداتی کاملا متفاوت از قبیل عنکبوت‌های پرنده، پنگوئن‌ها و در تازه‌ترین مورد: کرم‌ها!

 شاید به نظر برسد که «شیر دادن» ویژگی‌ای است که پستانداران را از سایر موجودات جدا می‌کند. در واقع حتی نام «پستاندار» اشاره به غده‌های تولید شیر دارد. این ویژگی برای صدها میلیون سال، نقطۀ اشتراک بین پستانداران بوده است و حتی پستانداران تخمگذاری مانند پلاتیپوس نیز شیر را از منافذ پوست خود ترشح می‌کنند.

به گزارش فرادید؛ با این حال، هر چه جانورشناسان به کاوش در حیات زمین ادامه می‌دهند، همچنان به موجودات غیرمنتظره‌ای برمی‌خورند که شیر تولید می‌کنند؛ موجوداتی کاملا متفاوت از قبیل عنکبوت‌های پرنده و پنگوئن‌ها. در حقیقت تولید «شیر» را نمی‌توان مترادف با پستاندار بودن فرض کرد.

اوایل امسال، در مجله‌ی علمی Science زیست‌شناس کارلوس جارِد از مؤسسه‌ی بوتانتان در سائو پائولوی برزیل، به همراه همکارانش، کشف یکی از این تولیدکنندگان غیرمنتظرۀ شیر را اعلام کردند. در این مطالعه مشاهده شد که جانوران دوزیستی شبیه کرم به نام «سیفونوپس آنولاتوس» به مدت دو ماه برای نوزادان خود مایعی چرب از جنس شیر ترشح می‌کردند. محققان دریافتند که این شیر از طریق نوک پستان خارج نمی‌شود، بلکه از داخل مجرای دفع این دوزیست تولید می‌شد. بچه‌های کرم نیز هنگام نزدیک شدن به مادرشان برای شیر، صداهایی تولید می‌کردند که یادآور صدای توله‌سگ‌های گرسنه‌ای بود که مشتاق وعدۀ غذایی خود هستند.

یک سیفونوپس آنولاتوس مادر به همراه فرزندانش

جانورشناسان برای دهه‌ها متوجه رفتار خاصی در این دوزیستان موسوم به «سسیلیان» شده بودند. جارِد می‌گوید: «تقریبا ۷۰ سال پیش، مطالعه‌ای منتشر شد که نشان می‌داد سسیلیان‌های زنده‌زا در زمان‌های نامناسب برای تولد، جنین‌ها را داخل مجرای تخمدانی خود نگه می‌داشتند». جنین‌ها توسط ماده‌ای شبیه به شیر که در مجرای تخمدانی ترشح می‌شد، تغذیه می‌شدند. و این تقریبا همه ماجرا نبود. با گذشت زمان، جانورشناسان همچنان به نمونه‌هایی از بچه سسیلیان‌هایی برمی‌خوردند که از مخاط و پوست مادرانشان تغذیه می‌کردند – روشی کاملا متفاوت از رفتار «رها کردن تخم‌ها» که بسیاری از قورباغه‌ها برای آغاز نسل بعدی به کار می‌گیرند. سسیلیان‌ها کرم‌هایی هستند که مراقبت والدینی قابل توجهی از خود نشان می‌دهند.

در مورد «سیفونوپس آنولاتوس» نیز اینطور است که بچه‌ها زمان زیادی را در اطراف مجرای دفع مادران خود می‌گذرانند؛ مجرایی که به نظر می‌رسد ماده‌ای چسبناک از آن تراوش می‌کند. جارِد می‌گوید: «بچه‌ها هیجان‌زده هستند و دائما در حال رقابت بر سر مکان‌هایی در اطراف آن دیده می‌شوند». هنگامی که محققان ترکیب مایع و همچنین رفتار آن‌ها را مطالعه کردند، دریافتند که نوزادان از شیری تغذیه می‌کنند که به طور خاص توسط مادر و در پاسخ به صداهای زیر و بم بچه‌ها ترشح می‌شود.

با اینکه این یافته شگفت‌انگیز بود، اما اولین باری نبود که محققان جانورانی غیر از پستانداران را پیدا می‌کردند که اشکال خاص شیر را تولید کرده‌اند. این ماده با مراقبت والدینی ارتباط نزدیکی دارد و غذای ضروری را برای فرزندان فراهم می‌کند و آن‌ها را در آسیب‌پذیرترین زمانشان سرپا نگه می‌دارد.

طبیعت‌شناسان مدت‌هاست می‌دانند که برخی از پرندگان مانند کبوترها، پنگوئن‌ها و فلامینگوها نیز نوعی شیر برای فرزندان خود تولید می‌کنند. در سال ۱۷۸۶، جراح انگلیسی جان هانتر مشاهده کرد که کبوتران با هر جنسیتی، شیری چرب و سرشار از پروتئین در پوشش چینه‌دان واقع در گلوی خود تشکیل می‌دهند. مطالعات و مشاهدات از آن زمان تاکنون تأکید کرده است که این پرندگان فقط غذا را پس نمی‌دهند، بلکه در حال تشکیل «شیر پرنده» برای تغذیه جوجه‌هایشان هستند. با توجه به اینکه پرندگان بارها و بارها فرم خاص خود از شیر را تکامل داده‌اند و پرندگان بسیاری از توانایی‌های خود را از اجداد دایناسوری خود به ارث برده‌اند، محققان پیشنهاد می‌کنند که برخی از دایناسورها نیز ممکن است از فرزندان خود به روشی مشابه مراقبت کرده باشند.

مطالعات و مشاهدات مربوط به شیر غیر پستانداران اغلب کلمه «شیر» را در گیومه قرار می‌دهد، زیرا این شیر دقیقاً مانند شیر پستانداران نیست و منشأ تکاملی یکسانی ندارد. جاشوا بنوا، حشره‌شناس دانشگاه سینسیناتی، در مورد چنین مایعاتی در غیر پستانداران می‌گوید: «ما معمولاً آن را ماده‌ای شبیه به شیر می‌نامیم.» اما شیر به شکلی که ما می‌شاسیم معمولاً به پستانداران محدود می‌شود. با این حال، او خاطرنشان می‌کند: «از نظر عملی، کارکرد آن یکسان است و حتی برخی از پروتئین‌های موجود در آن‌ها شبیه به هم هستند.» بنوا می‌گوید: «مگس‌های تسه‌تسه نیز ماده‌ای شبیه شیر تولید می‌کنند که سفید و سرشار از چربی است، توسط ماده‌ها ترشح می‌شود و بچه‌ها را تغذیه می‌کند».

عنکبوتی که مانند پستانداران فرزندانش را با نوعی شیر تغذیه می‌کند

به ویژه بی‌مهرگان به نظر می‌رسد که بارها و بارها مواد شبیه شیر را تکامل داده‌اند. عنکبوت‌ها شاید اولین حیواناتی نباشند که وقتی صحبت از مراقبت والدینی می‌شود در ذهن ما تداعی شوند. اما در سال ۲۰۱۸، باز هم در مجله زیست‌شناسان اعلام کردند که عنکبوت پرنده‌ای را پیدا کرده‌اند که تا زمانی که بچه‌هایش به اندازه کافی برای دفاع از خود رشد نکنند، به آنها شیر می‌دهد. در این مورد، عنکبوت پرنده قطرات مایعی شبیه شیر را از شیاری در شکم خود تولید می‌کند. والدین عنکبوت‌ها حتی پس از رسیدن عنکبوت‌ها به اندازه بلوغ، به دادن شیر به آن‌ها ادامه می‌دهند. تا زمانی که بچه‌ها به طور مداوم غذای خود را صید نکنند، شیر در دسترس آنهاست.

بنوا می‌گوید: «مواد شبیه شیر چندین بار در میان بندپایان تکامل یافته‌اند.» مگس‌ها حداقل سه بار این مایعات را تکامل داده‌اند، سوسک‌ها یک یا دو بار، عنکبوت‌ها به آن دست یافته‌اند و حتی مورچه‌های نر نیز همین کار را کرده‌اند. سؤال این است که چرا شیر بارها و بارها به وجود می‌آید.

تعیین زمان تکامل شیر و مراقبت والدینی نزدیک در موجودات مختلف کار چالش‌برانگیزتری است. هدف اصلی شیر بلعیده شدن است و بافت‌های نرمی که شیر را تولید می‌کنند به ندرت در سوابق فسیلی حفظ می‌شوند. تعیین پیشینه تاریخی شیر در میان پستانداران نسبتاً ساده است (همه پستانداران شیر تولید می‌کنند، بنابراین باید در آخرین جد مشترک ما و پلاتی‌پوس وجود داشته باشد) اما زمانی که این اتفاق برای سایر حیوانات رخ می‌دهد، تعیین منشاء به این سادگی نیست.

بنوا می‌گوید در بیشتر موارد، ابتدا نوعی مراقبت والدینی وجود دارد و سپس این امکان را برای والدین فراهم می‌کند که مواد مغذی مانند مخاط، پوست یا شیر را به فرزندان خود ارائه دهند. به عنوان مثال، دوزیستی که به تازگی در نشریۀ Science مورد بحث قرار گرفته است، به نوزادان خود اجازه می‌دهد تا مقداری از پوستش را نیز بخورند و به نظر می‌رسد برخی از بچه قورباغه‌ها به روشی مشابه از والدین خود شیر می‌مکند. اگر یک سوراخ مایعات چرب یا سرشار از پروتئین را ترشح کند که به تغذیه این فرزندان می‌پردازد، می‌تواند با گذشت زمان به جایگزینی برای شیر تبدیل شود.

بدون شک، مراقبت والدینی و تأمین شیر به پستانداران کمک کرده است که از زمان دایناسورهای اولیه تا به امروز شکوفا شوند، با این حال، پستانداران در کمک به فرزندان خود منحصر به فرد نیستند. اشکال مختلف حیات تکامل یافته‌اند تا به شیوه‌ای مشابه پستانداران عمل کنند و فداکاری‌های والدینی را انجام می‌دهند تا به نسل بعدی کمک کنند تا شکوفا شوند. بنابراین دفعه بعد که کبوتری را در پیاده‌رو دیدید یا اگر یک سسیلیان را در جنگل گرمسیری مشاهده کردید، به این فکر کنید که این جانوران چه اشتراکات غیرمنتظره‌ای با ما دارند!

  • 14
  • 5
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
بزرگمهر بختگان زندگینامه بزرگمهر بختگان حکیم بزرگ ساسانی

تاریخ تولد: ۱۸ دی ماه د ۵۱۱ سال پیش از میلاد

محل تولد: خروسان

لقب: بزرگمهر

حرفه: حکیم و وزیر

دوران زندگی: دوران ساسانیان، پادشاهی خسرو انوشیروان

ادامه
صبا آذرپیک بیوگرافی صبا آذرپیک روزنامه نگار سیاسی و ماجرای دستگیری وی

تاریخ تولد: ۱۳۶۰

ملیت: ایرانی

نام مستعار: صبا آذرپیک

حرفه: روزنامه نگار و خبرنگار گروه سیاسی روزنامه اعتماد

آغاز فعالیت: سال ۱۳۸۰ تاکنون

ادامه
یاشار سلطانی بیوگرافی روزنامه نگار سیاسی؛ یاشار سلطانی و حواشی وی

ملیت: ایرانی

حرفه: روزنامه نگار فرهنگی - سیاسی، مدیر مسئول وبگاه معماری نیوز

شغل های دولتی: کاندید انتخابات شورای شهر تهران سال ۱۳۹۶

حزب سیاسی: اصلاح طلب

یاشار سلطانیبیوگرافی یاشار سلطانی

ادامه
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
شاه نعمت الله ولی زندگینامه شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه

تاریخ تولد: ۷۳۰ تا ۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

حرفه: شاعر و عارف ایرانی

دیگر نام ها: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

آثار: رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی، شرح لمعات

درگذشت: ۸۳۲ تا ۸۳۴ هجری قمری

ادامه
آپولو سایوز ماموریت آپولو سایوز؛ دست دادن در فضا

ایده همکاری فضایی میان آمریکا و شوروی، در بحبوحه رقابت های فضایی دهه ۱۹۶۰ مطرح شد. در آن دوران، هر دو ابرقدرت در تلاش بودند تا به دستاوردهای فضایی بیشتری دست یابند. آمریکا با برنامه فضایی آپولو، به دنبال فرود انسان بر کره ماه بود و شوروی نیز برنامه فضایی سایوز را برای ارسال فضانورد به مدار زمین دنبال می کرد. با وجود رقابت های موجود، هر دو کشور به این نتیجه رسیدند که برقراری همکاری در برخی از زمینه های فضایی می تواند برایشان مفید باشد. ایمنی فضانوردان، یکی از دغدغه های اصلی به شمار می رفت. در صورت بروز مشکل برای فضاپیمای یکی از کشورها در فضا، امکان نجات فضانوردان توسط کشور دیگر وجود نداشت.

مذاکرات برای انجام ماموریت مشترک آپولو سایوز، از سال ۱۹۷۰ آغاز شد. این مذاکرات با پیچیدگی های سیاسی و فنی همراه بود. مهندسان هر دو کشور می بایست بر روی سیستم های اتصال فضاپیماها و فرآیندهای اضطراری به توافق می رسیدند. موفقیت ماموریت آپولو سایوز، نیازمند هماهنگی و همکاری نزدیک میان تیم های مهندسی و فضانوردان آمریکا و شوروی بود. فضانوردان هر دو کشور می بایست زبان یکدیگر را فرا می گرفتند و با سیستم های فضاپیمای طرف مقابل آشنا می شدند.

فضاپیماهای آپولو و سایوز

ماموریت آپولو سایوز، از دو فضاپیمای کاملا متفاوت تشکیل شده بود:

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
حمیدرضا آذرنگ بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ؛ بازیگر سینما و تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ

نام کامل: حمیدرضا آذرنگ

تاریخ تولد: تهران

محل تولد: ۲ خرداد ۱۳۵۱ 

حرفه: بازیگر، نویسنده، کارگردان و صداپیشه

تحصیلات: روان‌شناسی بالینی از دانشگاه آزاد رودهن 

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
ویژه سرپوش