دوشنبه ۰۱ مرداد ۱۴۰۳
۱۰:۱۵ - ۱۳ آبان ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۸۰۲۶۲۹
کتاب، شعر و ادب

فرجام جاسوسان به روایت فردوسی

شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
شاهنامه، واکنش ایرانیان به ۵ اقدام جاسوسی بیگانگان را چگونه تصویر کرده است؟

ایرانیان از گذشته تا امروز برای حفظ تمامیت ارضی‌شان جان‌فشانی و دلاوری کرده‌اند و این موضوع به زیبایی در شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی به تصویر کشیده شده است. یکی از چالش‌های همیشگی ایرانیان با بیگانگان در شاهنامه، جاسوس‌ها یا به قول فردوسی «کارآگهانی» هستند که از سوی سپاه دشمن به کار گرفته می‌شدند تا نقشه‌ها، فنون رزمی و به طور کلی چگونگی حال و اوضاع ایرانی‌ها را گزارش دهند؛ جاسوسانی که البته در بیشتر موارد سرانجامِ خوشی ندارند و ایرانیان با فراست و زیرکی کارِ آن‌ها را خنثی می‌کنند. در ادامه به چند نمونه از جاسوسی بیگانگان علیه ایرانیان در شاهنامه فردوسی می‌پردازیم.

چوپانی که جاسوس شد

یکی از نمونه‌های جاسوسی در شاهنامه به جنگ‌های درازدامنِ ایرانی‌ها با تورانی‌ها برای گرفتنِ انتقام سیاوش برمی‌گردد. در یکی از این نبردها تُژاو، داماد افراسیاب و پهلوان تورانی شخصی به نام کبوده را که چوپان افراسیاب هم هست، اجیر می‌کند تا برای جاسوسی و شناسایی به اردوی ایرانی‌ها برود و آمارِ نفرات و توانِ جنگی آن‌ها را دربیاورد اما بهرام، پهلوان ایرانی متوجه این قضیه می‌شود و کبوده را به دام می‌اندازد و سر از تنش جدا می‌کند.

افراسیاب همیشه ناکام

در بخش نهاییِ جنگ‌های ایرانی‌ها با تورانی‌ها برای گرفتنِ انتقام سیاوش، افراسیاب در حالی که دیگر تقریباً همه چیزش را از دست داده و در حال فرار از دست کیخسروست، باز هم به سرش می‌زند تا با سپاه بزرگ کیخسرو بجنگد. کیخسرو با تدبیر خود حدس می‌زند افراسیاب قصد دارد شبیخون بزند. به همین دلیل به سپاهیانش دستور می‌دهد دور تا دورِ خیمه‌گاه لشکر یک خندق بکنند و هیچ آتش و چراغی هم روشن نکنند. ایرانی‌ها همین کار را می‌کنند و خودشان در تاریکی جایی دور از خیمه‌گاه سنگر می‌گیرند. در مقابل، «کارآگهان» یا همان جاسوسانِ افراسیاب برایش خبر می‌آورند که ایرانی‌ها خواب خواب هستند و بهترین فرصت برای حمله است. به این ترتیب افراسیاب حمله می‌کند و وقتی با خیمه خالی مواجه می‌شود، غافل گیر می‌شود و دوباره شکست می‌خورد.

جاسوسان به دنبال رستم

در یکی از نبردهای طولانی ایرانیان با تورانی‌ها، وقتی سپاه ایران شکست سختی می‌خورد و نیاز به تجدید قوا دارد، پیِ رستم می‌فرستند تا به کمکشان بیاید. رستم هم به شکل کاملاً ناشناس خودش را با نیروهای تازه‌نفس به اردوی ایران می‌رساند.

تورانی‌ها که مرتب در حال رصد حریفشان هستند، متوجه زیاد شدن تعداد لشکریان ایرانی می‌شوند و با خودشان حدس می‌زنند نکند رستم به یاری‌شان آمده و با خودش نیروی تازه آورده است. برای همین هومان، برادر پیران ویسه، سپهسالار توران برای جاسوسی به نزدیکی محل استقرار ایرانی‌ها می‌رود اما نمی‌تواند بفهمد رستم آمده است یا نه؟ سرانجام ایرانی‌ها در این نبرد به یاری رستم، تورانی‌ها را شکست می‌دهند.

وقتی دشمن عرصه را خالی می‌بیند

اسفندیار یکی از پهلوانانِ محبوب شاهنامه است که چند بار قربانیِ خودخواهی پدرش، گشتاسب شد. یکی از این موارد، زمانی بود که شخصی حسود به نام کُرَزم از او پیش گشتاسب بدگویی و این‌طور وانمود می‌کند که اسفندیار قصد کودتا دارد! گشتاسب هم می‌ترسد و پسرش را زندانی می‌کند. ارجاسب، پادشاه توران از طریق جاسوسان خودش متوجه می‌شود اوضاع حکومت ایران چندان خوب نیست و بهترین فرصت برای حمله به این کشور است.

ارجاسب هم از خدا خواسته سپاهی بزرگ جمع و به ایران حمله می‌کند. تازه این‌جاست که گشتاسب می‌فهمد چه اشتباهی کرده که اسفندیار را به بند کشیده است. سرانجام اسفندیار از بند پدر رها می‌شود و تورانی‌ها را شکست می‌دهد.

در جست‌وجوی یک پسر

یکی دیگر از نمونه‌های حضور جاسوسان در شاهنامه به داستان ضحاک و تولد فریدون برمی‌گردد. بعد از این که ضحاک ماردوش متوجه می‌شود حکومتش به دست شخصی به نام فریدون سرنگون خواهد شد، جاسوسانِ فراوانی را به کار می‌گیرد تا این پسر را پیدا کنند و نزد او بیاورند. جاسوس‌ها هم به جای فریدون پی می‌برند اما فرانک، مادر فریدون پیش از این که جاسوس‌ها سر برسند، فرزندش را به یک دشت می‌برد و به دست نگهبان آن دشت می‌سپارد.

khorasannews.com
  • 16
  • 4
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
بزرگمهر بختگان زندگینامه بزرگمهر بختگان حکیم بزرگ ساسانی

تاریخ تولد: ۱۸ دی ماه د ۵۱۱ سال پیش از میلاد

محل تولد: خروسان

لقب: بزرگمهر

حرفه: حکیم و وزیر

دوران زندگی: دوران ساسانیان، پادشاهی خسرو انوشیروان

ادامه
صبا آذرپیک بیوگرافی صبا آذرپیک روزنامه نگار سیاسی و ماجرای دستگیری وی

تاریخ تولد: ۱۳۶۰

ملیت: ایرانی

نام مستعار: صبا آذرپیک

حرفه: روزنامه نگار و خبرنگار گروه سیاسی روزنامه اعتماد

آغاز فعالیت: سال ۱۳۸۰ تاکنون

ادامه
یاشار سلطانی بیوگرافی روزنامه نگار سیاسی؛ یاشار سلطانی و حواشی وی

ملیت: ایرانی

حرفه: روزنامه نگار فرهنگی - سیاسی، مدیر مسئول وبگاه معماری نیوز

شغل های دولتی: کاندید انتخابات شورای شهر تهران سال ۱۳۹۶

حزب سیاسی: اصلاح طلب

یاشار سلطانیبیوگرافی یاشار سلطانی

ادامه
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
شاه نعمت الله ولی زندگینامه شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه

تاریخ تولد: ۷۳۰ تا ۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

حرفه: شاعر و عارف ایرانی

دیگر نام ها: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

آثار: رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی، شرح لمعات

درگذشت: ۸۳۲ تا ۸۳۴ هجری قمری

ادامه
آپولو سایوز ماموریت آپولو سایوز؛ دست دادن در فضا

ایده همکاری فضایی میان آمریکا و شوروی، در بحبوحه رقابت های فضایی دهه ۱۹۶۰ مطرح شد. در آن دوران، هر دو ابرقدرت در تلاش بودند تا به دستاوردهای فضایی بیشتری دست یابند. آمریکا با برنامه فضایی آپولو، به دنبال فرود انسان بر کره ماه بود و شوروی نیز برنامه فضایی سایوز را برای ارسال فضانورد به مدار زمین دنبال می کرد. با وجود رقابت های موجود، هر دو کشور به این نتیجه رسیدند که برقراری همکاری در برخی از زمینه های فضایی می تواند برایشان مفید باشد. ایمنی فضانوردان، یکی از دغدغه های اصلی به شمار می رفت. در صورت بروز مشکل برای فضاپیمای یکی از کشورها در فضا، امکان نجات فضانوردان توسط کشور دیگر وجود نداشت.

مذاکرات برای انجام ماموریت مشترک آپولو سایوز، از سال ۱۹۷۰ آغاز شد. این مذاکرات با پیچیدگی های سیاسی و فنی همراه بود. مهندسان هر دو کشور می بایست بر روی سیستم های اتصال فضاپیماها و فرآیندهای اضطراری به توافق می رسیدند. موفقیت ماموریت آپولو سایوز، نیازمند هماهنگی و همکاری نزدیک میان تیم های مهندسی و فضانوردان آمریکا و شوروی بود. فضانوردان هر دو کشور می بایست زبان یکدیگر را فرا می گرفتند و با سیستم های فضاپیمای طرف مقابل آشنا می شدند.

فضاپیماهای آپولو و سایوز

ماموریت آپولو سایوز، از دو فضاپیمای کاملا متفاوت تشکیل شده بود:

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
حمیدرضا آذرنگ بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ؛ بازیگر سینما و تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ

نام کامل: حمیدرضا آذرنگ

تاریخ تولد: تهران

محل تولد: ۲ خرداد ۱۳۵۱ 

حرفه: بازیگر، نویسنده، کارگردان و صداپیشه

تحصیلات: روان‌شناسی بالینی از دانشگاه آزاد رودهن 

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه

حکایت های اسرار التوحید اسرار التوحید یکی از آثار برجسته ادبیات فارسی است که سرشار از پند و موعضه و داستان های زیبا است. این کتاب به نیمه ی دوم قرن ششم هجری  مربوط می باشد و از لحاظ نثر فارسی و عرفانی بسیار حائز اهمیت است. در این مطلب از سرپوش تعدادی از حکایت های اسرار التوحید آورده شده است.

...[ادامه]
ویژه سرپوش